Tekirdağ’a Hayırlı Olsun
Türkiye’nin ilk ve tek, haftalık sağlık bülteni “Pazartesiye Giriş” 143. sayısı ile sizlerle.
Herkese kocaman merhaba,
Bu hafta sağlık gündeminde yapay zekâ tasarımı virüsler, yeni kanser tedavileri ve tarama programları öne çıktı. Türkiye’de ise personel hareketliliği ve afetlerde birinci basamak hazırlıkları gündemdeydi.
Kahveler hazırsa, başlayalım. ☕️
Türkiye Sağlık Gündemi
ÇOSB Kapaklı Devlet Hastanesi’nin Resmî Açılışı Yapıldı
09.08.2026
Tekirdağ’ın Kapaklı ilçesinde hizmet veren ÇOSB Kapaklı Devlet Hastanesi’nin resmî açılışı, Sağlık Bakanı Prof. Dr. Kemal Memişoğlu’nun katılımıyla gerçekleştirildi.
Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi tarafından inşa edilerek Sağlık Bakanlığına devredilen hastane; 115 yatak, 38 poliklinik ve 5 tam donanımlı ameliyathane kapasitesine sahip.
Yaklaşık 19 bin 700 metrekare kapalı alana kurulan hastanede acil servis, yoğun bakım, doğumhane, palyatif bakım ve endoskopi birimlerinin yanı sıra farklı uzmanlık alanlarında sağlık hizmeti sunuluyor
Bakan Memişoğlu açılışta, “koruyan, geliştiren ve üreten sağlık modeli” yaklaşımının Türkiye’nin sağlık vizyonunu ortaya koyan bir yapıya dönüştüğünü ifade etti. Hastanenin daha önce hasta kabulüne başladığını, 9 Ağustos’ta ise resmî açılış töreninin gerçekleştirildiğini belirtmek önemli.
130. Dönem Devlet Hizmeti Yükümlülüğü Kurası Açıklandı
03.08.2026
Sağlık Bakanlığı, 130. Dönem Devlet Hizmeti Yükümlülüğü Kurası’nın ilan metnini yayımladı. İsim listeleri ve başvuru takvimi de erişime açıldı.
Eş ve sağlık mazereti başvuruları, 6 Ağustos saat 18.00’e kadar EKİP üzerinden alındı. Ayrıntılar Bakanlığın duyurusunda yer aldı.
YDUS Ek Yerleştirme Sonuçları Açıklandı
06.08.2026
2026-YDUS 1. Dönem ek yerleştirme sonuçları açıklandı. Adayların başvuruları 6–19 Ağustos tarihleri arasında alınacak.
Sürece ilişkin belgeler ve başvuru bilgileri Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü üzerinden yayımlandı.
Afetlerde Birinci Basamak Muayene Rehberi Güncelleniyor
07.08.2026
Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, afetlerde birinci basamak sağlık hizmetlerine yönelik yeni bir çalışma başlattı.
Periyodik sağlık muayeneleri rehberi, düzenlenecek çalıştayla güncellenecek. Çalışma, Dünya Bankası destekli Türkiye Halk Sağlığı Acil Durumlarına Hazırlıklı Olma Projesi kapsamında yürütülecek.
Organizasyon hizmet alımı için teklif süreci de duyuruldu.
Bulaşıcı Hastalık Takip Sistemi İçin Yazılım Hizmeti Alınacak
07.08.2026
Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü, İZCİ sistemine yönelik yeni bir ilan yayımladı.
İlan; web ve mobil uygulamaların geliştirilmesini, güncellenmesini ve bakımını kapsıyor. Sistem, bulaşıcı hastalıkların izlenmesi ve erken uyarı süreçlerinde kullanılıyor.
Başvuru ayrıntıları resmî duyuruda yer aldı.
Teknoloji ve Yapay Zekâ
Süper Mikroplara Karşı Yapay Zekâ Tasarımı Virüsler Üretildi
07.08.2026
Stanford Üniversitesi araştırmacıları, Evo 2 adlı üretken yapay zekâ modelini kullandı. Model, bakterileri hedefleyen yeni bakteriyofajların genetik yapılarını tasarladı.
Laboratuvarda test edilen 16 virüslük karışım, doğal fajlara dirençli E. coli bakterilerini öldürdü. Çalışma, antibiyotik direncine karşı yeni tedavilere kapı açabilir. Ancak yapay zekâ ile canlı virüs tasarımı, biyogüvenlik tartışmalarını da beraberinde getiriyor.
Araştırma ve Bilim
Gençlerin Akademik Başarısında Uyku İlk Sıraya Yerleşti
07.08.2026
Kaliforniya Üniversitesi Davis kampüsündeki araştırmacılar, 10–13 yaş grubundaki çocukların yaşam alışkanlıklarını inceledi.
Akademik performans için 6 binden, sosyal sorunlar için 7 binden fazla katılımcının verisi analiz edildi. Uyku kalitesinin; ekran süresi, fiziksel aktivite ve beslenmeden daha belirleyici olduğu görüldü.
Özellikle ruh sağlığı belirtileri yaşayan çocuklarda kötü uyku; düşük akademik başarı ve sosyal sorunlarla güçlü biçimde ilişkilendirildi. Araştırmacılar, düzenli uykunun tek başına ruh sağlığı sorunlarını çözmeyeceğini ancak günlük işlevselliği destekleyebileceğini belirtti.
GLP-1 İlaçları Kırık Riskini Azaltabilir
06.08.2026
ABD’de 133 binden fazla tip 2 diyabet hastasının kayıtları incelendi. Katılımcılar 50–90 yaş aralığındaydı.
GLP-1 kullananlarda kırılganlık kırığı riski yüzde 21 daha düşük bulundu. Omurga kırıkları yüzde 32, kalça ve uyluk kırıkları yüzde 30 azaldı. Araştırma gözlemsel veriye dayanıyor. Bu nedenle ilaçların kemiği doğrudan koruduğu henüz söylenemiyor.
Doğum Sırası 150 Hastalıkla İlişkilendirildi
06.08.2026
İki çocuklu ailelerden 10 milyondan fazla kişinin verileri incelendi. Araştırmacılar, doğum sırasıyla ilişkili 150 sağlık sonucu belirledi.
İlk çocuklarda astım, alerji ve bazı nörogelişimsel sorunlar daha sık görüldü. İkinci çocuklarda ise bazı enfeksiyon ve madde kullanım riskleri yükseldi.
Araştırmacılar, biyolojik ve sosyal faktörlerin birlikte etkili olabileceğini belirtiyor. Bulgular doğrudan neden-sonuç ilişkisi kurmuyor.
Daha Az Protein, Daha Sağlıklı Yaşlanmayla İlişkili Olabilir
03.08.2026
Wisconsin–Madison Üniversitesi araştırmacıları, 300’den fazla bilimsel çalışmayı değerlendirdi.
Daha düşük protein tüketimi, bazı çalışmalarda daha iyi kan şekeri kontrolüyle ilişkilendirildi. Yağ dokusunda azalma ve enerji harcamasında artış da gözlendi. Ancak ihtiyaç; yaş, kas kütlesi, hastalık ve fiziksel aktiviteye göre değişiyor. Bulgular, herkese düşük proteinli beslenme önerisi anlamına gelmiyor.
İlaç ve Tedavi
Tedaviye Dirençli Melanom İçin Yeni Viral İmmünoterapi
06.08.2026
FDA, Tudriqev adlı genetiği değiştirilmiş viral tedaviye hızlandırılmış onay verdi. Tedavi, nivolumab ile birlikte uygulanacak.
Çalışmaya ileri evre ve ameliyat edilemeyen melanom hastaları katıldı. Değerlendirilen hastaların yüzde 24’ü tedaviye yanıt verdi.
Yanıtların ortanca süresi 14,1 ay olarak hesaplandı. Onayın devamı, doğrulayıcı klinik çalışma sonuçlarına bağlı olacak.
Toplum Sağlığı
Kolon Kanseri Taraması Ölümleri Yarı Yarıya Azalttı
05.08.2026
İspanya’nın Bask Bölgesi’ndeki organize tarama programının uzun dönem sonuçları açıklandı.
Programda 50–69 yaş grubuna iki yılda bir gaitada gizli kan testi sunuldu. Pozitif sonuç alan kişiler kolonoskopiye yönlendirildi. Program süresince 4.892 kolorektal kanser vakası tespit edildi. Bölgedeki kolon kanseri ölümleri yaklaşık yüzde 50 azaldı. Çalışma gözlemsel olsa da sonuçlar organize tarama programlarını güçlü biçimde destekliyor.
HIV Fonlarında Yaklaşık 20 Yılın En Büyük Düşüşü
03.08.2026
UNAIDS, küresel HIV programlarındaki finansman kesintilerine dikkat çekti.
Düşük ve orta gelirli ülkelere sağlanan dış finansman, 2025’te yüzde 18 azaldı. Bu, yaklaşık 20 yılın en büyük yıllık düşüşü oldu. Kesintiler; korunma, test, tedavi ve toplum temelli hizmetleri doğrudan etkiliyor.
Sağlıcakla kalın.