Bacağı Kurtaran Mühendislik
Türkiye’nin ilk ve tek, haftalık sağlık bülteni “Pazartesiye Giriş” 144. sayısı ile sizlerle.
Herkese kocaman merhaba,
Bu hafta sağlık gündeminde mühendislik, halk sağlığı ve koruyucu sağlık uygulamaları öne çıktı.
Üç boyutlu yazıcıyla üretilen bir kemik protezi ampütasyonu önledi. Bağırsak virüsleri, antibiyotik direncine karşı yeni bir umut oluşturdu. Orta yaşta kontrol edilen üç risk faktörünün demansı yıllarca geciktirebileceği görüldü.
Türkiye’de ise sağlık araştırmacıları için yeni Avrupa iş birliklerinin kapısı açıldı.
☕️ Kahveler hazırsa başlayalım.
Türkiye Sağlık Gündemi
İkra Deren Robotik Rehabilitasyonla Yeniden Yürüyor
14.08.2026
Sağlık Bakanlığı, robotik rehabilitasyon tedavisi gören İkra Deren’in iyileşme sürecini paylaştı. İkra, robot destekli tedavinin ardından tekerlekli sandalyeye olan ihtiyacının büyük ölçüde azaldığını anlattı:
“Bu robot bana çok iyi geldi. Tekerlekli sandalyeyi neredeyse attım. Resul Abim’i çok sevdim, o yüzden buraya çok eğlenerek geliyorum.”
Robotik rehabilitasyon sistemleri, yürüme güçlüğü yaşayan hastaların kontrollü ve tekrarlı hareketlerle çalışmasını sağlıyor. Teknolojinin tedavi ekibiyle birlikte kullanılması, rehabilitasyon sürecine uyumu da güçlendirebiliyor.
İkra’nın sağlıkla attığı her adımda emeği olan sağlık çalışanlarına teşekkür ediyoruz.
Böbrek Hastasının Damarları Karbondioksit Anjiyografisiyle Açıldı
14.08.2026
Akdeniz Üniversitesi Hastanesinde, kronik böbrek yetmezliği bulunan 77 yaşındaki Muammer Kaya’ya Antalya’da ilk kez karbondioksit anjiyografisi uygulandı.
Hastanın her iki bacağındaki damarlar tamamen tıkalıydı. Standart anjiyografide kullanılan iyotlu kontrast maddenin böbrek fonksiyonlarını kötüleştirme riski nedeniyle karbondioksit tercih edildi.
Prof. Dr. Ünal Güntekin ve ekibi, gaz formundaki karbondioksitle damarları görüntüledi. Ardından tamamen tıkalı damarlar girişimsel yöntemle açıldı. Hastanın böbrek fonksiyonlarında kayıp yaşanmadı. Uygulama, standart kontrast madde kullanımı riskli olan böbrek hastaları için önemli bir seçenek sunuyor.
Sağlık Kümesi 2027 Çağrıları İçin Ortak Arama Duyurusu
14.08.2026
Ufuk Avrupa kapsamında Sağlık Kümesi 2027 yılı çağrılarına yönelik ortak arama duyurusu yayımlandı.
Duyuru; proje hazırlayan kurumların uluslararası araştırma ortakları bulmasını amaçlıyor. Üniversiteler, sağlık kuruluşları, teknoloji şirketleri ve araştırma merkezleri yeni konsorsiyumlara katılabilecek.
Başlıklar arasında hastalıkların önlenmesi, sağlık hizmetlerine erişim, dijital sağlık ve yenilikçi tedaviler bulunuyor. Ayrıntılara duyurudan ulaşılabilir.
Mevzuat / Resmî Gazete
Sporcu Sağlık Raporlarında Yeni Dönem Başladı
10.08.2026
Sağlık Bakanlığı ile Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından hazırlanan Sporcu Sağlık Raporları Yönetmeliği Resmî Gazete’de yayımlandı.
Yeni düzenlemeyle spor dalları sağlık riski bakımından A, B ve C gruplarına ayrıldı. A grubu spor dallarında sağlık raporu zorunlu olacak. B grubunda sistem değerlendirmesine göre hekime yönlendirme yapılabilecek. Düşük riskli C grubu, okul sporları ve sosyal amaçlı faaliyetlerde ise sağlık durum belgesi yeterli olacak.
Sağlık durum belgesi için kişinin beyanları; tanıları, ilaçları, sağlık raporları ve aşı bilgileriyle birlikte elektronik ortamda değerlendirilecek. Uygun bulunan kişiler, sağlık kuruluşuna gitmeden belgesini alabilecek. Hekim değerlendirmesi gereken durumlarda sistem yönlendirme yapacak.
Sporcu sağlık raporları, hekim daha kısa süre belirlemedikçe üç yıl geçerli olacak. Sağlık durum belgelerinin geçerlilik süresi ise bir yıl olacak.
Sporcu Sağlık Durum Belgesi e-Nabız’dan Alınabilecek
11.08.2026
Düşük riskli sporlar, okul sporları ve sosyal aktiviteler için gerekli belge artık e-Nabız üzerinden oluşturulabilecek.
Başvuru için:
e-Nabız web sitesi veya mobil uygulamasına giriş yapılacak.
“Sağlık Durum Belgelerim” menüsü açılacak.
Sporcu Sağlık Durum Belgesi başvurusu seçilecek.
Spora Katılım Sağlık Durumu Değerlendirme Formu doldurulacak.
Sağlık bilgileri elektronik ortamda değerlendirilecek.
Uygun bulunan belge sistem üzerinden görüntülenecek.
Küçükler ve kısıtlı kişiler adına işlemler veli veya vasi tarafından yapılabilecek. Sistem sağlık riski tespit ederse kişi, yetkili bir sağlık kuruluşuna yönlendirilecek.
Sağlık Hukuku
Alerjik Reaksiyon Davasında Hekime Hapis ve Meslekten Men Cezası
13.08.2026
Ankara’da özel bir çocuk kliniğinde antibiyotik enjeksiyonu sonrasında anafilaksi gelişen çocukla ilgili dava karara bağlandı.
Merve S. Sümer, 2021 yılında enjeksiyon sonrasında alerjik reaksiyon geçirdi. Solunumu duran çocuk hastanede hayata döndürüldü. Ancak beyninin uzun süre oksijensiz kalması nedeniyle yüzde 98 engelli ve yatağa bağımlı hâle geldi.
Mahkeme; hastanın enjeksiyon sonrasında yeterince gözlenmemesini, 112’ye klinik tablonun eksik aktarılmasını ve hasta stabil hâle gelmeden ambulansa teslim edilmesini özen yükümlülüğüne aykırı buldu.
Çocuk doktoruna taksirle yaralama suçundan 11 ay 7 gün hapis ve altı ay meslekten men cezası verildi. Hapis hükmünün açıklanması geri bırakıldı. Meslekten men kararı ise hüküm kesinleştiğinde uygulanacak.
📌 Bu haber; enjeksiyon sonrası gözlem, anafilaksi yönetimi, sevk iletişimi ve tıbbi kayıt süreçlerinin hukuki sorumluluk açısından taşıdığı önemi yeniden gündeme getirdi.
Teknoloji & Yapay Zekâ
Dünyanın İlk Metamalzeme Kemik Protezi Ampütasyonu Önledi
14.08.2026
Madrid’deki Gregorio Marañón Hastanesi, 38 yaşındaki bir hastaya kişiye özel kemik protezi yerleştirdi. Hastanın kaval kemiğinde sarkom bulunuyordu.
Metamalzeme, iç yapısı doğal kemiğin mekanik özelliklerini taklit edecek şekilde tasarlanan mühendislik malzemesidir.
Madrid Politeknik Üniversitesi ile geliştirilen implant, üç boyutlu yazıcıyla titanyumdan üretildi. İnce titanyum yapılardan oluşan ağ, kemiğin dayanıklılığını ve yük dağılımını taklit ediyor.
Tasarım, hastanın kendi kemiğinin protezle bütünleşmesini kolaylaştırıyor. Hastanın bacağı ve diz eklemi korunurken ameliyat süresi de yaklaşık yarı yarıya kısaldı.
Yapay Zekâ, İnsanların Nasıl Okuduğunu Çözümledi
11.08.2026
Aalto Üniversitesi öncülüğündeki araştırmacılar, insan okuma davranışını anlamak için yeni bir yapay zekâ modeli geliştirdi.
Model, insan bakış verileri kullanılmadan milyonlarca metinle eğitildi. Buna rağmen yaygın kelimeleri atlama ve zor cümlelere geri dönme davranışı gösterdi.
Teknoloji; disleksi, dikkat sorunları ve görsel işlem güçlüğü bulunan kişiler için kişiselleştirilmiş metinler geliştirilmesini sağlayabilir.
Araştırma & Bilim
Bağırsak Virüsleri Süper Mikroplara Karşı Yeni Bir Umut Oluşturdu
15.08.2026
Michigan Eyalet Üniversitesi araştırmacıları, bakteriyofajların genetik çeşitlilik oluşturabildiğini belirledi.
Bakteriyofajlar, bakterileri enfekte ederek öldüren virüslerdir. İnsan hücrelerine zarar vermezler. Ancak bakteriler zamanla bu virüslere karşı da savunma geliştirebilir.
Araştırma, bazı fajların kilit genlerini hızla değiştirebildiğini gösterdi. Bu özellik, antibiyotiklere dirençli bakterilere karşı yeni tedaviler geliştirilmesini sağlayabilir. Bulgular Nature Microbiology dergisinde yayımlandı.
Üç Sağlık Faktörü Demansı 13 Yıl Geciktirebilir
10.08.2026
Yeni araştırmaya göre orta yaşta damar sağlığını korumak, demanssız yaşam süresini uzatabiliyor.
Araştırmada üç değiştirilebilir faktör öne çıktı:
Normal kan basıncını korumak
Diyabet gelişimini önlemek
Sigara kullanmamak
Bu üç koşulu sağlayan 48–68 yaş grubundaki kişilerde demanssız yaşam süresi ortalama 13 yıl daha uzundu. Bulgular, demansla mücadelenin yalnızca ileri yaşta başlamaması gerektiğini gösteriyor.
Toplum Sağlığı
Çocuklarda E-Scooter Yaralanmaları 15 Kat Arttı
12.08.2026
Birleşik Krallık’taki üç travma merkezinin verileri incelendi. 2019–2024 döneminde 477 çocuk e-scooter kazası nedeniyle tedavi edildi.
Yaralanmaların yaklaşık dörtte biri baş bölgesindeydi. Çocukların yalnızca yüzde 2’sinden azı kask kullanıyordu. Hastaların yüzde 13,5’i hastaneye yatırıldı.
Araştırmacılar yaş sınırı, kask kullanımı ve çocuklara yönelik trafik eğitimi çağrısı yaptı.
Küresel Sağlık
Kongo’daki Ebola Salgını Altıncı Eyalete Ulaştı
13.08.2026
Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ndeki Ebola salgını altı eyalete yayıldı. Afrika CDC, yayılma hızının daha önce görülmemiş düzeyde olduğunu açıkladı.
Salgında doğrulanmış vaka sayısı 4 bin 566’ya ulaştı. Bildirilen ölüm sayısı 2 bin 128’i geçti.
Virüsün Güney Sudan’a sıçrama riski, sınır ötesi sürveyans ve sağlık lojistiğini kritik hâle getiriyor.
Çocukluk Aşı Takvimindeki Değişiklik Avrupa’yı da Endişelendirdi
13.08.2026
ABD’de rutin çocukluk çağı aşılarının azaltılmasını öneren kararname, halk sağlığı uzmanlarının tepkisini çekti.
Kararname, koruma sağlanan hastalık sayısının 18’den 11’e düşürülmesini öneriyor. Bazı aşıların yalnızca risk grubundaki çocuklara yapılması planlanıyor.
Avrupa İlaç Ajansı uzmanları, bu yaklaşımın aşı güvenini zedeleyebileceğini belirtti. Bağışıklama açıklarının kızamık gibi kontrol altındaki hastalıkları geri getirebileceği uyarısı yapıldı.
Tıbbi Cihaz Güvenliği
FDA’dan Bir Haftada Birden Fazla Cihaz Uyarısı
10–13.08.2026
ABD Gıda ve İlaç Dairesi, hafta boyunca farklı tıbbi cihazlar için düzeltme ve geri çağırma bildirimleri yayımladı.
Bildirimler; solunum devre setleri, kateter yerleştirme sistemleri, yoğun bakım kitleri ve intravenöz uygulama setlerini kapsadı.
Sağlık kuruluşlarının yalnızca satın alma kayıtlarını değil, kullanılan cihazların seri ve parti bilgilerini de izleyebilmesi gerekiyor. Güncel bildirimler FDA sayfasından takip edilebilir.
Pazartesiye Giriş ile sağlık gündeminde bir adım önde olun.
Sağlıcakla kalın.